Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
        
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Historia

Historia

 

Historia
Knyszyńskiego Towarzystwa Regionalnego
im. Zygmunta Augusta

Trudno jest dzisiaj odtworzyć pełną historię KTR. Wiele dokumentów trudno jest odnaleźć, wielu też znamienitych członków Towarzystwa nie żyje. Dlatego przedstawiona poniżej historia działalności KTR będzie niepełna, ale może stanowić przyczynek do dalszych badań tej ważnej w knyszyńskim środowisku organizacji.
Według kilku relacji pomysłodawczynią powstania towarzystwa regionalnego w Knyszynie była Elżbieta Daniszewska. Swój pomysł przedstawiła na jednej z sesji ówczesnej Gminnej Rady Narodowej w Knyszynie. Władze zaakceptowały pomysł powołania towarzystwa regionalnego, a jego działalność wpisały w struktury Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury. Dodatkowa działalność M-GOK dawała gwarancję na uzyskanie z województwa pieniędzy na wybudowanie nowego budynku ośrodka kultury.
10 listopada 1982 roku zebrał się komitet założycielski. Wkrótce do Knyszyna przyjechała Renata Albowicz opiekująca się towarzystwami regionalnymi na terenie ówczesnego województwa białostockiego. Zasugerowała kilka przedsięwzięć oraz przywiozła ze sobą przykładowe statuty. 18 listopada 1982 r. odbyło się Walne Zgromadzenie założycieli podczas którego uchwalono statut stowarzyszenia. Również tego dnia 19 osób złożyło deklaracje członkowskie. Początkowo liczba członków była niezmienna, ale kilka lat później można było zaobserwować znaczny rozrost KTR. W najlepszym okresie liczba członków wynosiła około 50 osób.
17 stycznia 1983 roku Waldemar Dobrzyniewicz, naczelnik miasta i gminy Knyszyn zarejestrował i zatwierdził statut Towarzystwa.
Pierwszym prezesem Knyszyńskiego Towarzystwa Regionalnego została wybrana Cecylia Piasecka. W skład zarządu weszli wówczas: Marek Kloza, Teresa Kolek, Elżbieta Daniszewska, Wiesław Zajkowski i Tomasz Krawczuk. 13 lipca 1983 roku skład zarządu powiększył się o Henrykę Gołębiewską. 15 stycznia 1985 wiceprezesem KTR został znany historyk Józef Maroszek.
Skład zarządu początkowo zmieniał się dość często. Na miejsce Teresy Kolek przybył Jan Kobeszko.
Pierwsza kadencja Towarzystwa skupiła się na działalności naukowo badawczej, której inicjatorem był Józef Maroszek, pracownik Uniwersytetu Warszawskiego (filia w Białymstoku), który zaangażował do pracy w towarzystwie kilku swoich kolegów z UW. Ich inicjatywą, która nigdy nie została zrealizowana przez KTR, była chęć wydania "Księgi miejskiej miasta Knyszyna z lat 1553-1580".
Ważną działalnością towarzystwa było prowadzenie prac naukowo-badawczych w latach 1983 i 1984. KTR współuczestniczyło w ekspedycji archeologicznej w Wodziłówce i Knyszynie. Dodatkowo członkowie Towarzystwa organizowali odczyty, spotkania z naukowcami, którzy mówili o historii Knyszyna. Do Knyszyna przyjeżdżały znakomite postacie: prof. Stanisław Alexandrowicz, dr Józef Maroszek, Antoni Oleksicki, Jan Leończuk. Owe spotkania nazwano "czwartkami knyszyńskimi". W owym czasie promowano Knyszyn na zewnątrz. Telewizja polska nakręciła film do magazynu historycznego "Skarbiec" (można go obejrzeć na stronie internetowej dotyczącej Knyszyna). Knyszyn, a raczej jego historię aktywnie propagował dr Józef Maroszek m.in. poświęcając Knyszynowi wiele cennych prac naukowych.


Zebranie towarzystwa w 1992 r. Od lewej siedzą: Kruczała, Zofia Zalewska, Iwona Śmielak, Tomasz Krawczuk, Edmund Chodorowski, Elżbieta Daniszewska, Cecylia Piasecka, Jadwiga Ciurzycka.

Jedną z inicjatyw KTR była próba utworzenia w Knyszynie muzeum regionalnego. Nie udało się tego zrealizować z powodu braku odpowiedniego pomieszczenia. Próby stworzenia muzeum podejmowano jeszcze wielokrotnie i dopiero w 1995 r. udało się stworzyć Izbę Regionalną na poddaszu budynku Urzędu Miejskiego.
Członkowie towarzystwa angażowali się w organizację imprez masowych odbywających się w Knyszynie. Przykładem może być zorganizowanie 415, rocznicy nadania Knyszynowi praw miejskich czy zorganizowanie 85. rocznicy powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Knyszynie (KTR udzieliło finansowego wsparcia w kwocie 120 tys. zł.). Inne działania KTR to: powołanie społecznego komitetu ochrony zabytków miasta i upamiętnienia wydarzeń i postaci związanych z Knyszynem, przeprowadzenie czynu społecznego na cmentarzu żydowskim w celu uporządkowania, zaproszenie knyszynianina dyrektora Biblioteki Narodowej w Jerozolimie prof. Mosze Myschinsky`ego, wspieranie finansowe klubu sportowego Podlasiak (180 tys. zł) oraz współpraca z innymi towarzystwami. Towarzystwo było właścicielem magnetowidu, dzięki czemu organizowało pokaz filmów wspólnie z ośrodkiem kultury. W Knyszynie z inicjatywy KTR odbył się koncert chóru filii UW w Białymstoku. Towarzystwo współorganizowało także jedną z imprez "Telewizyjnej listy wybojów" (grudzień 1985).
Niewątpliwie wyróżniającym się członkiem KTR był Józef Maroszek. Pisane przez niego sprawozdania charakteryzują się wnikliwością i rzetelnością naukową. To on był inicjatorem wielu przedsięwzięć KTR; naukowcy, którzy odwiedzili wówczas Knyszyn, przyjeżdżali na jego zaproszenie. Knyszynianom Maroszek opowiadał o historii miasta, wygłaszał prelekcje, wykłady.
Plany w 1987 roku były ambitne: zorganizowanie wystawy prac zmarłego członka towarzystwa profesora Czesława Kudzinowskiego, zorganizowanie konkursu na pamiętnik o Knyszynie i okolicach "Knyszyn w moich wspomnieniach".
Od 1988 do 1992 r. działalność towarzystwa jest nieudokumentowana. Brak jest jakichkolwiek notatek, protokołów, sprawozdań. Można sądzić, iż działalność towarzystwa w tym okresie była uśpiona. Dopiero po przyjściu Iwony Śmielak do pracy w KOK, towarzystwo reaktywuje swoją działalność. W zebraniu, które odbyło się 3 lipca 1992 roku (patrz zdjęcie) uczestniczyło 8 osób: Cecylia Piasecka, Edmund Chodorowski, Elżbieta Daniszewska, Tomasz Krawczuk, Zofia Zalewska, Jadwiga Ciurzycka, Franciszek Kruczała i Iwona Śmielak. Efekty działań widoczne są już w 1993 roku. Razem z Białostockim Towarzystwem Naukowym wydano kwartalnik "Białostocczyzna", który w całości został poświęcony Knyszynowi. Dwa lata później 22 października 1994 w Knyszynie zorganizowano Zjazd Towarzystw Regionalnych województwa białostockiego. Kolejny taki zjazd w Knyszynie odbył się 27 czerwca 1997.
10 października 1994 roku odbyły się wybory w KTR. Nowym prezesem został Antoni Dubicki. W skład nowego zarządu weszli: Edmund Chodorowski, Halina Ostrowska, Cecylia Piasecka, Jadwiga Ciurzycka, Henryk Stasiewicz, Adam Śledziewski, Antoni Stefanowicz i Andrzej Paszkowski.
W 1997 roku członkowie KTR E. Chodorowski i H. Stasiewicz opublikowali książki monograficzne o Knyszynie.


Spotkanie towarzystw regionalnych województwa bisłostockiego w 1997 r.

W 425 rocznicę śmierci króla w Knyszynie, 6 lipca 1997 r. odbyły się uroczystości odsłonięcia pomnika. Przybywających licznie gości i widzów przywitała orkiestry dęte z Tykocina i Jasionówki dając koncert i popis musztry paradnej. Dr J. Maroszek wygłosił wykład "Królewskie dzieje Knyszyna". Z kościoła przed pomnik przeszedł kondukt pogrzebowy będący widowiskiem historycznym odtwarzającym pewne elementy z pogrzebu Króla Zygmunta Augusta w Knyszynie. Spektakl ten został przygotowany we współpracy z Tykocińskim Teatrem Amatorskim na czele z kierownikiem Ewą Wroczyńską i reżyserem Januszem Kozłowskim. Odsłonięcia pomnika dokonał ówczesny premier Włodzimierz Cimoszewicz.
Pomysłodawcą budowy pomnika był członek KTR ks. Alfred Ignatowicz.
13 czerwca 1998 r. Odbyła się uroczystość z okazji 430 rocznicy podpisania w Knyszynie przez króla Zygmunta Augusta pierwszej w kraju Ustawy Leśnej. W programie znalazło się seminarium naukowe, podczas którego dr Józef Maroszek opowiadała o królewskich dworach myśliwskich w Wodziłówce i Knyszynie, a prof. Józef Broda o Puszczy Knyszyńskiej i innych posiadłościach królewskich na Podlasiu w XVI wieku.
W 1998 roku Krzysztof Bagiński (ówczesny dyrektor Knyszyńskiego Ośrodka Kultury) i Marek Olesiewicz opracowali projekt konkursowy pt. "Ocalić od zapomnienia Jagielloński Knyszyn", projekt został zgłoszony do Rankingu Wojewódzkiego Towarzystw Regionalnych Białostocczyzny w VI edycji oferty programowej "Samorządność tak - Samotność nie" autorstwa Kazimierza Derkowskiego. Po zrealizowaniu działań projektu i ocenie okazało się, że KTR zdobyło I miejsce. Specjalną statuetkę Towarzystwu przyznała Telewizja Białystok, a Wojewoda Białostocki - Krystyna Łukaszuk ufundowała nagrodę pieniężną w wysokości 1000 zł.
27 grudnia 1999 r. w kościele knyszyńskim z inicjatywy KTR odsłonięto tablicę pamiątkową Sybiraków, a w 60. rocznicę zbrodni katyńskiej przygotowano okolicznościową wystawę w Izbie Regionalnej.
Rok 1998 to zmiany składu zarządu:Antoni Dubicki ponownie został wybrany prezesem. Do zarządu weszli: Piasecka Cecylia, Chodorowski Edmund, Stasiewicz Henryk, Stefanowicz Antoni, Paszkowski Andrzej i Adam Śledziewski.
Niespełna rok później w wyniku krytyki działań KTR zarządzono ponowne wybory zarządu: 15 maja 1999 odbyły się wybory prezesa KTR. Z Antonim Dubickim konkurował Robert Kasprzyński. Ponownie wygrał Antoni Dubicki. Zmienił się nieznacznie skład zarządu: Edmund Chodorowski, Henryk Stasiewicz, Krzysztof Bagiński, Andrzej Paszkowski, Cecylia Piasecka, Piotr Malesiński oraz Marek Olesiewicz.
W tym czasie Marek Olesiewicz był organizatorem kilku spotkań i konferencji. 14 czerwca 2000 r. w gmachu Wydziału Pedagogiki i Psychologii UwB zorganizował konferencję pt. "Knyszyn. Historia i kaprysy losu", na którą przybyło m.in. wielu profesorów związanych z Knyszynem.
Jego działania zostały docenione, w 2004 r. został wybrany prezesem KTR. W skład zarządu weszli: ks. Alfred Ignatowicz i Krzysztof Bagiński jako wiceprezesi oraz Sławomir Radecki, Jadwiga Konopko, Andrzej Paszkowski, Ryszard Dworzańczyk, Tomasz Krawczuk, Zdzisław Zabielski i Stanisław Godlewski. Po pewnym czasie z pracy w zarządzie zrezygnował Zdzisław Zabielski, a po śmierci ks. Alfreda Ignatowicza jego miejsce zajął ks. Henryk Radziewicz. W 2007 r. do zarządu został wybrany ks. Andrzej Sadowski. Towarzystwo zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, rozpoczął się nowy, aktywny okres w jego działalności.

Sławomir Radecki

INTERmedi@
Powiat Moniecki - Film promocyjny
REWITALIZACJA
Mapa gminy
e-usługi
Przebudowa dróg Jaskra, Czechowizna
Razem lepiej
Śmieciowa rewolucja
Strefa Przedsiębiorcy
Projekt - Bądź pewna i niezależna
Projekt - Czym skorupka za młodu...
Projekt Polska-Litwa
Projekt teromodernizacji
Przebudowa ulic w Knyszynie
Królewski Gościniec Podlasia
Stowarzyszenie Gmin Górnej Narwi
Ciekawe Podlasie
Dziennik Ustaw
Monitor Polski
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
poniedziałek, 21 sierpnia 2017
233 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
imieniny
Franciszka, Kazimiery, Ruty
Licznik odwiedzin: 0908335
Urząd Miejski w Knyszynie, Rynek 39, 19-120 Knyszyn, pow. moniecki, woj. podlaskietel.: +48.857279971, email: um@knyszyn.pl
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x